Scharmer-harkstede.nl
Home » Wat hebben we gedaan?

In het jaar 2018:

Evenals in andere jaren begonnen we ook dit jaar met onze jaarvergadering op 20 februari.

De jaarstukken werden goedgekeurd en de voorzitter werd bij acclamatie herkozen voor een volgende termijn. Daarna werd het verzoek uit de vorige jaarvergadering gehonoreerd door het vertonen van oude foto's/dia's, zoals altijd voorzien van commentaar door Heine Knollema.

Na de jaarvergadering en een mooie dia-avond hadden we op woensdag 25 april een bijeenkomst waar emeritus-hoogleraar en landschapshistoricus Ben Westerink ons vertelde over de Kerstvloed in 1717. Helaas liet de opkomst voor deze boeiende lezing te wensen over.

Een eerdere lezing van hem over dat onderwerp had als titel; "Daarom hebben we dijken".

Uit een verslag van die lezing citeren we hier:

"De Kerstvloed van 1717 was een catastrofe. Toch was deze ramp niet uniek, het kustlandschap van Noord-Nederland werd regelmatig door stormvloeden getroffen. Om deze vloeden te kunnen overleven hebben de kustbewoners wierden en terpen opgeworpen; vaak tot 4 of 5 meter boven het maaiveld en hoog genoeg om de zwaarste storm te kunnen weerstaan. Als de Ommelanders veilig op hun woonheuvels waren blijven wonen, hadden ze de Kerstvloed waarschijnlijk wel overleefd. Maar waarom dan toch die dijken?

Om deze vraag te kunnen beantwoorden moeten we eerst een beeld hebben van de stormvloeden die optraden voordat er dijken lagen. Er zijn echter geen ooggetuige verslagen over deze stormvloeden; de historische bronnen zwijgen. Toch is er een archief beschikbaar waarin al deze vergeten stormvloeden keurig liggen opgetekend: dat is in de kleibodem onder onze voeten. Iedere stormvloed liet een spoor achter in de bodem. Als een streepjescode ligt het verleden onder ons opgetekend. De kunst is om deze code te kunnen breken.

Het profiel van een vers gegraven sloot is een uniek document waarin we de geschiedenis van het kleilandschap kunnen lezen. Ben Westerink, in zijn vrije tijd landschapshistoricus, duikt in de kleibodem om de vergeten watersnoden op te sporen. Vervolgens gaat hij op zoek naar een antwoord op de vraag waarom we eigenlijk dijken hebben. Maar dat antwoord blijkt nog niet zo voor de hand te liggen.

Ben Westerink nam de aanwezigen mee door de geschiedenis van het ontstaan van het Groninger Landschap door de eeuwen heen. Het ontstaan van de wierden, terpen, het ontstaan van dijken. Dijken, in eerste instantie om het water buiten de bedijkte gebieden te houden. Over de stormvloeden, waarbij, op een enkele na, de terpen niet hoog genoeg waren. Naderhand dijken om het zeewater buiten te sluiten.
Ben Westerink is onder meer voorzitter van de Historische Kring Ubbega".

 

Het verenigingsjaar werd afgesloten met een excursie naar Keramisch Museum Goedewaagen in Nieuw-Buinen en Museum Musica in Stadskanaal. 

In het jaar 2017:

We begonnen het jaar 2017 met onze jaarvergadering op 22 februari. 

Alle jaarstukken werden zonder noemenswaardig commentaar goedgekeurd. Aftredend secretaris Henk Nieborg werd bij acclamatie herkozen. In de kascommissie wordt Roel Drenth opgevolgd door Jaap Stel.

In de rondvraag werd gevraagd om weer eens oude foto's/dia's te vertonen. Het bestuur zal dit verzoek zo mogelijk honoreren.

 

Na de pauze zagen en hoorden we leden van de Vertelgroep Piccardt.

Bouwmeester Coeur, orgelbouwer Arp Schnitger en 2 familieleden van Henri Piccardt gaven, geheel in stijl en in kostuum, een boeiende vertelling over Henri Piccardt en de bouw van de Harksteder kerk.

Op donderdag 20 april heeft Joop Tilbusscher ons aan de hand van foto's en statistische gegevens verteld over Arbeidershuisjes op Groninger dorpen in de periode 1900-1950.

Hij ging daarbij terug naar de echtgenoot van de Engelse koningin Victoria, Prins Albert van Saksen Coburg die al rond 1850 pleitte voor verbetering van de gezondheids- en woonsituatie van het armere deel van de bevolking. Het duurde tot aan de invoering van de Gezondheidswet en de Woningwet 1901 dat er in Nederland regels kwamen voor de minimumeisen waaraan een arbeiderswoning moest voldoen. Het ontstaan van de woningbouwcorporaties dus.

Ging het daarbij vooral om huurwoningen die meest in de steden werden gebouwd, de Landarbeiderswet voorzag in voorschriften voor woningen van de minder bemiddelde plattelandsbevolking. Zij konden een bijdrage krijgen van de Rijksoverheid waarmee ze een woning in eigendom konden verwerven. 

Tilbusscher liet ons zien hoe de verschillen in politieke en religieuze kleur van de gemeenten in onze provincie doorwerkten in de aantallen gebouwde woningen. Het 1000-woningenplan werd niet in alle gemeenten van harte uitgevoerd. 

Over Joop Tilbusscher en zijn lezing lazen we op de website van de Groninger Archieven:

Vergeleken met steden is de bouw van arbeiderswoningen op het platteland onderbelicht. In heel Groningen is de woonsituatie van arbeidersgezinnen rond 1900 belabberd. Dat verandert maar langzaam. Woningwet en Landarbeiderswet moeten de bouw van arbeiderswoningen stimuleren. Er is een korte bouwgolf van woningwetwoningen tussen 1914 en 1921, met landarbeiderswoningen (in eigendom) haalt Groningen de top. Stilstand overheerst voor arbeiders, particulieren benutten de malaise voor 'dertiger jaren bouw'. Grote woningnood na 1946 is dus geen gevolg van de oorlog, maar van de stagnatie daarvoor. Revolutie komt van de antirevolutionaire burgemeester van Ulrum, die in zijn 1000-Woningenplan 31 gemeenten meesleept. Het wordt een radicale omslag van de kijk op huisvesting en de aanblik van dorpen

Joop Tilbusscher is politicoloog en nazaat van drie Groninger architecten. In het verleden was hij leraar en zelfstandig adviseur werkloosheids- en achterstandsproblemen in de Randstad. Sinds 2008 is hij in Groningen, waar hij de bouw- en sociaaleconomische geschiedenis van dorpen onderzoekt.
Van Joop Tilbusscher verscheen het boek "Zestien vierkante meter. De bouw van arbeiderswoningen op Groninger dorpen van 1900 tot 1950".

Op 30 september bezochten we het Geologisch en Archeologisch Museum, ook wel genoemd "museum Hartenhof" in Slochteren; U kunt de website van het museum nog bezoeken door er op te klikken. 

En op 28 november was er weer een druk bezochte, ouderwets leuke dia-avond.

In het jaar 2016:

Op 16 september is het Boerderijenboek officieel gepresenteerd. Velen hebben die dag hun bestelde boek afgehaald. 

Inmiddels zijn de boeken uitverkocht maar er blijkt nog wel belangstelling te zijn.

Bestellingen worden op een lijst gezet voor een eventuele herdruk.

Om op de lijst geplaatst te worden klikt u hier voor het bestelformulier.

Op zaterdag 22 oktober kon u de Vertellingen "Rondom Piccardt" bijwonen in de Kerk te Harkstede. Kijk ook op de pagina 22 oktober 2016

Wat hebben we verder zoal gehad dit jaar?

Op zaterdag 8 oktober was het de Dag van de Groninger geschiedenis. U kunt op die pagina nog even terugkijken wat er zoal viel te beleven.

Op 10 september was de Open Monumentendag.  Menno Prins was die dag te zien in de rol van Henri Coeur, de bouwmeester van de kerk van Harkstede.

Op 3 september was er een excursie naar het Abel Tasmanmuseum. De website van het museum is nog hier te bekijken.

Op woensdag 25 mei heeft mevrouw Van Harten ons verteld over de bewoning van de Fraeijlemaborg

Op 24 februari begonnen we het jaar met onze jaarvergadering. waar de heer Scholtens ons heeft verteld over oorlogs- en onderduiksgereedschappen.  Het formele deel verliep zonder problemen en van de heer Scholtens is natuurlijk bekend dat hij met veel kennis van zaken kan vertellen over de Tweede Wereldoorlog.

In het jaar 2015.

Op zaterdag 3 oktober 2015 was er een ochtendprogramma in het kader van het 20-jarig bestaan van de vereniging en in de middag was er een excursie. 

Op donderdag 22 oktober 2015 werd een presentatie gegeven van (boeren-)gereedschappen

Een vertegenwoordiging van de vereniging was aanwezig op de Dag van de Groninger Geschiedenis op zaterdag 10 oktober 2015 in het gebouw van de Groninger Archieven.  

 

In de maand september is een excursie in Harkstede-Scharmer-Woudbloem georganiseerd.

Op dinsdag 26 mei heeft de heer Nick Kieft een heel interessante lezing gehouden over de eerste Nederlandse multinational, te weten Willem Albert Scholten die we allemaal wel kennen van de aardappelmeelfabrieken in onze omgeving.
Kieft is geschiedenisleraar geweest en afgestudeerd in de economische en sociale geschiedenis. Hij is tegenwoordig reisleider voor culturele reizen.
De heer Kieft woont in Noordbroek en is lid van de Historische Kring Menterwolde.

Op 4 maart 2015 hebben we onze jaarvergadering gehouden. De secretaris had zich vergist in een paar jaartallen die hij in het jaarverslag had opgenomen maar verder werden zonder veel problemen alle geagendeerde stukken aangenomen. Beide volgens het rooster aftredende bestuursleden, (Dontje en Wildeboer) werden bij acclamatie herkozen.
Na de vergadering werd nog een groot aantal foto's vertoond van boerderijen en woningen in Scharmer, sommige nog bestaand, andere al (soms geruime tijd) verdwenen. Veel van de foto's werden toch door de aanwezigen nog wel herkend. 

En verder:
Nog steeds leverbaar, voor als uzelf nog niet in het bezit bent of om cadeau te geven:
Beeldende Geschiedenis, fotoboek Scharmer-Harkstede e.o. € 29,95.
Geschiedenis van Scharmer-Harkstede e.o., K. Bos. € 17,50.
DVD met Historische Dorpsfilm anno 1964. € 12,95. Bij deze film komt vermoedelijk nog een boekje met namen van de personen die in de film voorkomen.
Slochteren tijdens de Tweede Wereldoorlog, K. G. Bos € 20,-
Vrougers indien nog leverbaar per stuk € 5,-
Vraagt bij Uw bestuur: Heine Knollema, Hoofdweg 6, Harkstede.